De eigenwoningreserve klinkt fiscaal complex, maar de onderliggende regel is begrijpelijk. Hieronder leggen we hem rustig uit, met een tabel per verdeelsleutel, een rekenvoorbeeld bij uitkoop en een tijdlijn van de driejaarstermijn.
Wat is de eigenwoningreserve?
De eigenwoningreserve is een fiscaal saldo dat ontstaat zodra u uw eigen woning verkoopt of verdeelt met overwaarde. De Belastingdienst verlangt dat u die overwaarde opnieuw inzet bij de aankoop van uw volgende eigen woning, anders verliest u renteaftrek over een evenredig deel van de nieuwe financiering. De regeling heet de bijleenregeling. Bron: Belastingdienst — Bijleenregeling en eigenwoningreserve, geraadpleegd juni 2026
Het idee erachter: de overheid wil voorkomen dat huiseigenaren met overwaarde opnieuw onbeperkt rente kunnen aftrekken zonder eigen middelen in te zetten.
Hoe ontstaat de reserve bij scheiding?
Bij scheiding ontstaat de reserve op twee manieren: bij gezamenlijke verkoop, of bij verdeling waarbij een van u de overwaarde meekrijgt. Voor elk van u ontstaat een eigen reserve, conform de verdeelsleutel.
| Verdeelsleutel | Reserve partner A | Reserve partner B |
|---|---|---|
| 50 / 50 | € 60.000 | € 60.000 |
| 60 / 40 | € 72.000 | € 48.000 |
| 70 / 30 | € 84.000 | € 36.000 |
| 100 / 0 | € 120.000 | € 0 |
Bij uitkoop: wat gebeurt er fiscaal?
Houdt u de woning en koopt u uw ex uit, dan wordt voor de vertrekkende partner diens deel van de overwaarde een eigenwoningreserve. Voor u als blijver geldt: uitkoop wordt fiscaal gelijkgesteld aan aankoop, en de reserve van uw ex heeft géén invloed op úw eigenwoningschuld. Uw eigen reserve (als u die had) verlaagt wél uw nieuwe schuld.
De driejaarstermijn
De eigenwoningreserve blijft 3 jaar geldig. Wat dat betekent in de tijd:
Aandachtspunten bij de verdeling
- Reserve per partner vastleggen: maak in het convenant of de akte van verdeling zichtbaar welk deel aan ieder toekomt. Dat voorkomt latere discussie.
- Bestaande reserve vóór scheiding: had u of uw partner al een reserve uit een eerder huis? Bij beperkte gemeenschap blijft die in principe privé.
- Uitkoopsom en bijleenregeling: het deel dat u bijleent om uit te kopen, kan kwalificeren als financiering van de aankoop van het aandeel, zodat renteaftrek mogelijk blijft. Behandel dit expliciet in de aangifte.
Samenhang met de eigenwoningregeling
De reserve is onderdeel van de bredere eigenwoningregeling, samen met de aflossingseis (vanaf 2013) en de scheidingsregeling van 24 maanden. Deze regels werken op elkaar in; een wijziging in de één heeft vaak gevolgen voor de ander. Win daarom bij scheiding fiscaal en hypothecair advies in samenhang in.