Scheiding en eigen woning raken meerdere fiscale regelingen tegelijk. Wie welke aftrek mag claimen, hoe lang en over welk deel van de woning, het vraagt aandacht. Op deze pagina brengen we de belangrijkste regels van 2026 samen, met tabellen, een tijdlijn en de cijfers per bron.
De eigenwoningregeling in het kort
De eigen woning valt in box 1 (inkomen uit werk en woning). Dat betekent twee dingen: u geeft een eigenwoningforfait op als bijtelling, en u mag de hypotheekrente over de eigenwoningschuld aftrekken. Per saldo levert dat in de meeste gevallen een fiscaal voordeel op.
Eigenwoningforfait 2026
Het forfait is een percentage van de WOZ-waarde. De tarieven voor 2026:
| WOZ-waarde | Eigenwoningforfait |
|---|---|
| € 75.000 – € 1.350.000 | 0,35% van de WOZ-waarde |
| Boven € 1.350.000 | € 4.725 + 2,35% over het meerdere |
Bron: Belastingdienst — Hoe werkt het eigenwoningforfait, geraadpleegd juni 2026
De scheidingsregeling: 24 maanden renteaftrek
De scheidingsregeling is een overgangsregel voor de partner die de woning verlaat. De kern:
De woning mag voor de vertrekkende partner fiscaal nog 24 maanden (2 jaar) als eigen woning worden behandeld, ook al woont die er niet meer.
Gedurende die periode trekt de vertrekkende partner het eigen aandeel van de rente af en geeft hij of zij eigenwoningforfait op over het eigen aandeel. Bron: Belastingdienst — Wat gebeurt er na 2 jaar?, geraadpleegd juni 2026
Tijdlijn: van box 1 naar box 3
Renteaftrek: blijvende vs. vertrekkende partner
De twee posities verschillen wezenlijk. Een overzicht:
| Onderwerp | Blijvende partner | Vertrekkende partner |
|---|---|---|
| Renteaftrek | Ja, zolang aan de eigenwoningregeling wordt voldaan | Maximaal 24 maanden (scheidingsregeling) |
| Eigenwoningforfait | Over het eigen aandeel | Over het eigen aandeel, zolang de regeling loopt |
| Na afloop termijn | Blijft eigen woning | Aandeel naar box 3 indien niet overgedragen |
| Voorwaarde | Eigenaar zijn en er wonen | Rente daadwerkelijk betalen |
Hypotheekrenteaftrek: de hoofdregels
Renteaftrek geldt alleen voor de eigenwoningschuld. Voor hypotheken vanaf 2013 geldt een aflossingseis: annuïtair of lineair aflossen in maximaal 30 jaar. Oudere hypotheken (spaarhypotheek, aflossingsvrij) hebben eigen overgangsrechten. Bij uitkoop is de bijgeleende uitkoopsom aftrekbaar voor zover die een kwalificerende eigenwoningschuld vormt en dient voor de verkrijging van het eigendomsaandeel.
Eigenwoningreserve en bijleenregeling
Bij verkoop of verdeling met overwaarde ontstaat een eigenwoningreserve. Die blijft 3 jaar geldig en moet bij een volgende woning worden ingezet, anders verliest u renteaftrek over dat deel. Bron: Belastingdienst — Bijleenregeling en eigenwoningreserve, geraadpleegd juni 2026 Dit staat uitgebreid beschreven op eigenwoningreserve bij scheiding.
Alimentatie en de belasting
| Soort | Voor de betaler | Voor de ontvanger |
|---|---|---|
| Partneralimentatie | Aftrekbaar in box 1 | Belast inkomen in box 1 |
| Kinderalimentatie | Niet aftrekbaar | Niet belast |
Een bijzonder geval: betaalt de blijvende partner óók de rente van de vertrekker (die mede-eigenaar blijft), dan kan dat als partneralimentatie gelden, aftrekbaar voor de betaler, belast voor de ontvanger. Specificeer partner- en kinderalimentatie altijd apart in het convenant; één gecombineerd bedrag leidt tot fiscale problemen. Lees ook alimentatie en hypotheek.
Toeslagen en fiscaal partnerschap
Uw toeslagen worden na scheiding berekend op uw individuele toetsingsinkomen. Het fiscaal partnerschap eindigt zodra u niet meer samen op één adres staat ingeschreven én een echtscheidingsverzoek is ingediend. In het scheidingsjaar mag u soms kiezen om het hele jaar fiscaal partner te blijven, dat heeft soms een aanzienlijk effect op de belastingdruk. Bespreek die keuze vóór u aangifte doet.
Fiscale checklist bij scheiding
- Houd de 24 maanden scheidingsregeling bij voor de vertrekkende partner.
- Leg partner- en kinderalimentatie apart en schriftelijk vast.
- Bepaal de eigenwoningreserve per persoon bij verkoop of uitkoop.
- Controleer of het fiscaal partnerschap is beëindigd vóór de aangifte.
- Geef wijzigingen in inkomen en huishouden door aan de Belastingdienst.
- Laat het scheidingsjaar, fiscaal het complexst, bij twijfel nakijken.