Bent u ZZP'er of ondernemer en wilt u na uw scheiding de woning overnemen of opnieuw kopen? Dan beoordeelt de bank uw inkomen anders dan bij iemand in loondienst. Er is geen vaste maandelijkse loonstrook, dus geldverstrekkers vertalen uw ondernemersresultaat naar een ‘toetsinkomen’. Hoe zij dat doen — en hoe u zich daarop voorbereidt — bepaalt in belangrijke mate of overnemen op één inkomen lukt.
Hoe toetst de bank uw inkomen?
Geldverstrekkers kijken doorgaans naar het gemiddelde inkomen over de afgelopen drie jaar, op basis van uw jaarrekeningen en IB-aangiften. Dat gemiddelde vormt uw toetsinkomen. Bij wisselende resultaten wegen banken de bestendigheid mee: een dalende lijn kan vragen oproepen, een stabiele of stijgende lijn werkt in uw voordeel.
| Jaar | Bedrijfsresultaat (voorbeeld) |
|---|---|
| Twee jaar geleden | € 38.000 |
| Vorig jaar | € 46.000 |
| Meest recente jaar | € 51.000 |
| Gemiddeld (toetsinkomen) | € 45.000 |
Van toetsinkomen naar leenruimte
Uit het toetsinkomen volgt uw maximale hypotheek. De bank rekent met een deel van het inkomen dat naar woonlasten mag (de woonquote), dat jaarlijks per inkomen en rente wordt vastgesteld. Ter illustratie een indicatieve berekening met een aangenomen woonquote:
Recent gestart als zelfstandige?
Bent u kort vóór of na de scheiding zelfstandig geworden, dan heeft u mogelijk nog onvoldoende historie voor sommige banken. Een aantal geldverstrekkers accepteert een kortere periode, soms met een inkomensverklaring ondernemer van een deskundige. Een onafhankelijk adviseur kent de partijen die hierin meegaan — het verschil per bank is groot.
Documenten op een rij
- Jaarrekeningen en IB-aangiften van de afgelopen (meestal drie) jaren.
- Een actueel beeld van uw onderneming en lopende opdrachten.
- Het echtscheidingsconvenant met eventuele alimentatieafspraken.
- Bij overname: de gegevens van de bestaande hypotheek.
Alimentatie en ondernemersinkomen
Ontvangt of betaalt u alimentatie, dan telt dat mee bij uw toetsinkomen, zoals beschreven op alimentatie en hypotheek. Ontvangen partneralimentatie verhoogt uw leenruimte, betaalde alimentatie verlaagt die. De combinatie van wisselend ondernemersinkomen en alimentatie vraagt om maatwerk — precies het soort situatie waarin een gespecialiseerde adviseur zich terugverdient.
Overnemen of nieuw kopen?
Wilt u de woning houden, lees dan hypotheek overnemen en ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Begint u opnieuw, zie nieuwe hypotheek na scheiding. Met of zonder NHG maakt ook verschil — juist bij een ondernemersinkomen kan een NHG-hypotheek nét meer ruimte bieden.