Wanneer geldt welke regel?
| Relatievorm | Voorwaarde | Overdrachtsbelasting |
|---|---|---|
| (Ex-)echtgenoten of geregistreerd partners | Woning behoorde tot de huwelijksgemeenschap | Geen belastbare verkrijging bij verdeling |
| Samenwoners | Samen verkregen, samengewoond en oorspronkelijke verhouding 40–60% | Vrijstelling mogelijk; notaris controleert |
| Samenwoners | Eigendomsverhouding buiten 40–60% | Tarief afhankelijk van eigen bewoning en andere vrijstellingen |
Gehuwden en geregistreerd partners
Bij verdeling van een woning die tot een (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen behoorde, is geen overdrachtsbelasting verschuldigd, ongeacht het aandeel dat wordt overgenomen. Het is geen belast verkrijgingsfeit. Bron: Wet op belastingen van rechtsverkeer, art. 15 (vrijstellingen overdrachtsbelasting), geraadpleegd juni 2026 Ditzelfde geldt voor wie een geregistreerd partnerschap beëindigt.
Samenwoners: de 40–60-regel
Voor ongehuwde samenwoners geldt een vrijstelling als zij samenwoonden én de eigendomsverhouding bij de eerste gezamenlijke verkrijging tussen 40% en 60% lag. Viel uw situatie daarbuiten, dan kan over het over te nemen aandeel 2% overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. Bron: Wet op belastingen van rechtsverkeer, art. 15 (vrijstellingen overdrachtsbelasting), geraadpleegd juni 2026 Let op: de algemene Belastingdienst-informatie over echtscheiding gaat over gehuwden; voor de samenwonersregel is artikel 15 lid 1 sub g van de Wet op belastingen van rechtsverkeer bepalend.
Rekenvoorbeeld: samenwoners buiten 40–60
Laat ook de startersvrijstelling controleren. Die is niet in deze check opgenomen. Bij de belastinggrondslag gaat het niet om alleen de uitkoopsom na aftrek van de hypotheek: de waarde van het verkregen aandeel telt, ten minste de tegenprestatie. Bron: WBR, artikelen 3, 9 en 15, geraadpleegd 11 september 2026.
Waarover wordt gerekend?
Als er geen vrijstelling geldt, wordt de overdrachtsbelasting berekend over de waarde van het aandeel dat u overneemt, niet over de hele woning. Het tarief voor een eigen woning als hoofdverblijf is 2%. Bron: Belastingdienst — Overdrachtsbelasting, geraadpleegd september 2026
Hoe past dit in de uitkoop?
Overdrachtsbelasting is een van de mogelijke bijkomende kosten bij het uitkopen van uw ex-partner. Reken uw uitkoopsom en maandlast door met de uitkoopwaardecalculator, bekijk het complete kostenoverzicht, en lees over de bredere fiscaliteit op fiscale gevolgen scheiding eigen woning.