De grootste post rond een scheiding met een koophuis is meestal geen ‘kost’ in de klassieke zin, maar de uitkoopsom — het aandeel van uw ex-partner in de overwaarde dat u betaalt om te blijven wonen. Daaromheen zit een schil van kleinere posten die makkelijk over het hoofd worden gezien. De meeste tarieven zijn vrij, dus exacte bedragen kunnen we niet noemen; wél waarvoor u betaalt, waar u een offerte hoort te vragen en waar u kunt besparen.
Het kostenoverzicht
| Kostenpost | Waarvoor | Bereken / lees meer |
|---|---|---|
| Uitkoopsom | Het aandeel van uw ex-partner in de overwaarde | uitkoopwaardecalculator |
| Taxatie | Onafhankelijke marktwaarde voor de bank | woningwaarde bepalen |
| Advieskosten | Hypotheekadvies en begeleiding | advies aanvragen |
| Notaris + Kadaster | Akte van verdeling, hypotheekakte, inschrijving | notariskosten |
| NHG-borgtochtprovisie | Bij financieren met NHG: eenmalig over de hypotheeksom | NHG bij scheiding |
| Overdrachtsbelasting | Mogelijk bij samenwoners buiten 40–60% | overdrachtsbelasting-check |
| Boeterente | Bij vervroegd aflossen van een rentevaste hypotheek | boeterente berekenen |
| Mediation / advocaat | Bij onenigheid of complexe afspraken | mediation en de woning |
De posten één voor één
Taxatie. Bij een hypotheekwijziging met verhoging — bijvoorbeeld om de uitkoopsom mee te financieren — verlangt de bank vrijwel altijd een gevalideerde taxatie van de marktwaarde. De WOZ-waarde volstaat daarvoor doorgaans niet. Tarieven zijn vrij; vraag een prijsopgave.
Advieskosten. Bij scheiding is hypotheekadvies in de praktijk onmisbaar: de bank toetst opnieuw en het traject rond het ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid is bewerkelijk. De advies- en bemiddelingskosten zijn voor het eigenwoningdeel eenmalig fiscaal aftrekbaar in het jaar van betaling.
Notaris en Kadaster. De akte van verdeling legt de eigendomsoverdracht vast en wordt in het Kadaster ingeschreven; bij een gewijzigde hypotheek komt daar een hypotheekakte bij. Notaristarieven zijn vrij en lopen sterk uiteen — meerdere offertes vragen loont. Bron: Notaris.nl (KNB) — Een notaris kiezen en offertes vergelijken, geraadpleegd september 2026
NHG-borgtochtprovisie. Bij een nieuwe lening met Nationale Hypotheek Garantie geldt doorgaans 0,4% over de hypotheeksom. Bij verhoging van een bestaande NHG-lening geldt de provisie in beginsel alleen over de verhoging. Ook die provisie is fiscaal aftrekbaar. Daar staan een doorgaans lagere rente en een vangnet tegenover. Bron: NHG — NHG-grens in 2026 vastgesteld op € 470.000, geraadpleegd september 2026
Overdrachtsbelasting. Voor gehuwden en geregistreerd partners uit een huwelijksgemeenschap is de verdeling geen belastbare verkrijging. Voor samenwoners geldt een afzonderlijke vrijstelling met voorwaarden. Zonder vrijstelling kan 2% gelden over het over te nemen aandeel als de woning uw hoofdverblijf wordt. Check uw situatie met de overdrachtsbelasting-check. Bron: Wet op belastingen van rechtsverkeer, art. 15 (vrijstellingen overdrachtsbelasting), geraadpleegd juni 2026
Boeterente. Deze kan spelen bij vervroegd aflossen, bijvoorbeeld bij oversluiten met een contractrente die hoger is dan de vergelijkingsrente. Bij verkoop geldt vaak een contractuele vrijstelling. Vraag uw bank een aflosnota; de contractvoorwaarden bepalen of u betaalt. Reken de boete indicatief door met de boeterentecalculator.
Wie betaalt wat?
De verdeling van de kosten is onderdeel van uw scheidingsafspraken. Gebruikelijk betaalt de blijvende partner de taxatie- en hypotheekkosten en worden de notariskosten voor de verdeling soms gedeeld. Leg dit expliciet vast in het convenant of de akte van verdeling, zodat er achteraf geen misverstand ontstaat over wie welke rekening draagt.
Kosten beperken
- Onderzoek of u de bestaande lening kunt voortzetten en vraag welke advies-, taxatie- en wijzigingskosten daarvoor gelden.
- Vraag bij meerdere notariskantoren een offerte — de tarieven zijn vrij en verschillen aanzienlijk.
- Kies mediation in plaats van procederen waar dat kan.
- Controleer of de vrijstelling overdrachtsbelasting op u van toepassing is.
- Benut de fiscale aftrek van advies-, borgtocht- en taxatiekosten voor het eigenwoningdeel.
Reken uw situatie door
Begin met de uitkoopwaardecalculator voor de uitkoopsom en maandlast, en gebruik daarna de boeterente- en overdrachtsbelasting-tool voor de bijkomende posten. Het volledige stappenplan van scheiding tot notaris staat in het stappenplan.