Begrippenlijst
Begrippenlijst: scheiding, woning en hypotheek
De belangrijkste termen rond hypotheek en eigen woning bij scheiding, in heldere taal uitgelegd. Klik door voor de volledige uitleg per onderwerp.
- Aflossingsvrije hypotheek
- Hypotheekvorm waarbij u tijdens de looptijd niet aflost. Renteaftrek is alleen mogelijk via het overgangsrecht voor leningen van vóór 2013. Lees meer →
- Akte van verdeling
- Notariële akte waarin de verdeling van de woning en de eigendomsoverdracht juridisch worden vastgelegd en in het Kadaster ingeschreven. Lees meer →
- Beheertoets
- Toets die NHG bij relatiebeëindiging kan toepassen in plaats van de gewone acceptatietoets, om te beoordelen of een partner de woonlasten kan blijven dragen. Lees meer →
- Beleggingsleer
- Sinds 2012 geldende regel (art. 1:87 BW) waarbij een vergoedingsrecht meebeweegt met de waardeontwikkeling van het bezit, in plaats van het nominale inlegbedrag. Lees meer →
- Beperkte gemeenschap van goederen
- Standaardregime voor huwelijken vanaf 2018: alleen wat tijdens het huwelijk samen is opgebouwd, valt in de gemeenschap. Voorhuwelijks bezit blijft privé. Lees meer →
- Bijleenregeling
- Fiscale regeling die u verplicht om bij een nieuwe woning uw eigenwoningreserve in te zetten, op straffe van verlies van renteaftrek over dat deel. Lees meer →
- Birdnesting
- Co-ouderschapsvorm waarbij de kinderen in de woning blijven en de ouders elkaar afwisselen. Lees meer →
- BKR-registratie
- Registratie van uw lopende kredieten en eventuele achterstanden bij het Bureau Krediet Registratie, die de bank meeweegt bij een hypotheekaanvraag. Lees meer →
- Boeterente
- Vergoeding die de bank kan rekenen bij vervroegd aflossen van een rentevaste hypotheek als uw contractrente hoger is dan de actuele rente. Lees meer →
- Co-ouderschap
- Regeling waarbij beide ouders na scheiding ongeveer gelijk de zorg en opvoeding van de kinderen delen. Lees meer →
- Echtscheidingsconvenant
- Document met de afspraken tussen ex-partners over onder meer de woning, alimentatie en financiën. Het bindt elkaar, maar niet de geldverstrekker. Lees meer →
- Eigenwoningforfait
- Fictieve bijtelling bij uw inkomen op basis van de WOZ-waarde van uw eigen woning, in box 1. Lees meer →
- Eigenwoningregeling
- Het geheel van fiscale regels rond de eigen woning in box 1, waaronder renteaftrek, eigenwoningforfait en de scheidingsregeling. Lees meer →
- Eigenwoningreserve
- Fiscaal saldo dat ontstaat bij verkoop of verdeling met overwaarde en dat u bij een volgende woning moet inzetten om uw renteaftrek te behouden. Lees meer →
- Eigenwoningschuld
- Het deel van uw hypotheek dat fiscaal als eigenwoningschuld kwalificeert en waarover renteaftrek mogelijk is. Lees meer →
- Gemeenschap van goederen
- Huwelijksregime waarbij bezittingen en schulden (deels) gemeenschappelijk zijn. Vóór 2018 algeheel, vanaf 2018 beperkt. Lees meer →
- Geregistreerd partnerschap
- Officiële relatievorm met grotendeels dezelfde rechten en regels als een huwelijk, ook voor de woning en hypotheek. Lees meer →
- Hoofdelijke aansprakelijkheid
- Situatie waarin elke partner volledig aansprakelijk is voor de hele gezamenlijke hypotheekschuld, totdat ontslag wordt verleend. Lees meer →
- Huwelijkse voorwaarden
- Notariële akte die afwijkt van de standaard gemeenschap van goederen en vastlegt wat van wie is en hoe wordt verrekend. Lees meer →
- Hypotheekakte
- Notariële akte waarin de hypotheek als zekerheidsrecht van de bank op de woning wordt gevestigd of gewijzigd. Lees meer →
- Hypotheekrenteaftrek
- Fiscale aftrek van de betaalde rente over de eigenwoningschuld in box 1, onder voorwaarden van de eigenwoningregeling. Lees meer →
- Inkomensverklaring (ondernemer)
- Verklaring van een deskundige over het toetsinkomen van een zelfstandige, soms gebruikt bij een kortere ondernemershistorie. Lees meer →
- Kinderalimentatie
- Bijdrage in de kosten van de kinderen. Fiscaal neutraal: niet aftrekbaar voor de betaler, niet belast voor de ontvanger. Lees meer →
- Koude uitsluiting
- Vorm van huwelijkse voorwaarden die elke gemeenschap van goederen uitsluit; ieder houdt het eigen vermogen. Lees meer →
- Leennormen
- Jaarlijks vastgestelde normen (mede op basis van NIBUD-advies) die bepalen hoeveel u maximaal kunt lenen, afhankelijk van inkomen en rente. Lees meer →
- Marktwaarde
- De waarde die de woning op dit moment zou opbrengen, doorgaans bepaald door een taxateur of makelaar. Lees meer →
- Medehuurderschap
- Status die recht geeft om als huurder in een huurwoning te blijven. Echtgenoten zijn van rechtswege medehuurder, samenwoners niet automatisch. Lees meer →
- Mediation
- Begeleiding door een neutrale derde die ex-partners helpt samen tot afspraken te komen, vastgelegd in een convenant. Lees meer →
- Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
- Garantieregeling die bij scheiding kan helpen via de beheertoets, de woonlastenfaciliteit en kwijtschelding van een restschuld bij gedwongen verkoop. Lees meer →
- Notariskosten
- Kosten voor de notariële akten (akte van verdeling, hypotheekakte) en de kadastrale inschrijving. Tarieven zijn vrij; vraag een offerte. Lees meer →
- Onderwaarde
- Situatie waarin de hypotheek hoger is dan de woningwaarde — de woning staat 'onder water'. Bij verkoop ontstaat dan een restschuld. Lees meer →
- Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA)
- Formele vrijstelling door de geldverstrekker van de vertrekkende partner uit de verplichtingen op de gezamenlijke hypotheek. Lees meer →
- Ouderschapsplan
- Verplicht plan bij minderjarige kinderen met afspraken over zorg, opvoeding en — vaak — het wonen. Lees meer →
- Overbruggingshypotheek
- Tijdelijke lening waarmee u de overwaarde van uw huidige woning vooruit gebruikt voor de aankoop van een nieuwe woning. Lees meer →
- Overdrachtsbelasting
- Belasting bij verkrijging van een woning (2% voor een eigen woning als hoofdverblijf). Bij verdeling na scheiding geldt vaak een vrijstelling. Lees meer →
- Overgangsrecht hypotheek
- Regels die de fiscale behandeling van vóór 2013 afgesloten hypotheken (zoals aflossingsvrij) onder voorwaarden in stand houden. Lees meer →
- Oversluiten
- Een bestaande hypotheek vervangen door een nieuwe, bij dezelfde of een andere geldverstrekker, vaak om een lagere rente of betere voorwaarden. Lees meer →
- Overwaarde
- Het positieve verschil tussen de woningwaarde en de openstaande hypotheek, dat bij scheiding wordt verdeeld. Lees meer →
- Partneralimentatie
- Bijdrage in het levensonderhoud van de ex-partner. Aftrekbaar voor de betaler, belast voor de ontvanger. Duur: helft van de huwelijksduur, max. 5 jaar (met uitzonderingen). Lees meer →
- Peildatum
- De datum waarop de woningwaarde voor de verdeling wordt bepaald. Leg deze vast in het convenant om discussie te voorkomen. Lees meer →
- Restschuld
- Schuld die overblijft als de woning minder waard is dan de hypotheek. Wordt verdeeld; NHG kan deze onder voorwaarden kwijtschelden. Lees meer →
- Samenlevingscontract
- Notariële overeenkomst tussen samenwoners die afspraken over bezit en kosten vastlegt; geeft niet automatisch dezelfde rechten als een huwelijk. Lees meer →
- Scheidingsregeling
- Fiscale overgangsregeling waardoor de vertrekkende partner maximaal 24 maanden recht houdt op hypotheekrenteaftrek voor de verlaten woning. Lees meer →
- Taxatiewaarde
- De door een gevalideerde taxateur vastgestelde waarde van de woning, vereist door de bank bij een hypotheekwijziging. Lees meer →
- Toetsinkomen
- Het inkomen dat de bank gebruikt om uw leencapaciteit te bepalen, inclusief eventuele ontvangen partneralimentatie. Lees meer →
- Uitkoopsom
- Het bedrag dat u uw ex-partner betaalt voor diens aandeel in de overwaarde om de woning over te nemen. Lees meer →
- Uitkoopwaarde
- De berekende waarde van het aandeel dat u uitkoopt; te schatten met de uitkoopwaardecalculator. Lees meer →
- Vergoedingsrecht
- Aanspraak die ontstaat als privévermogen wordt gebruikt voor gemeenschappelijk bezit; de hoogte volgt sinds 2012 de beleggingsleer. Lees meer →
- Verhuisregeling
- Fiscale regeling waardoor een te koop staande voormalige eigen woning nog enige tijd (jaar van verhuizing + 3 jaar) als eigen woning geldt. Lees meer →
- Verrekenbeding
- Beding in huwelijkse voorwaarden om vermogen periodiek of bij einde huwelijk te verrekenen. Niet-uitvoeren kan bij scheiding leiden tot alsnog verrekenen. Lees meer →
- Voorlopige voorzieningen
- Tijdelijke maatregelen die de rechter tijdens de scheidingsprocedure kan treffen, bijvoorbeeld over wie voorlopig in de woning blijft. Lees meer →
- Vrijstelling overdrachtsbelasting
- Vrijstelling bij verdeling van de woning: volledig voor (ex-)echtgenoten uit een gemeenschap, en voor samenwoners bij een eigendomsverhouding van 40–60%. Lees meer →
- Woonlastenfaciliteit
- NHG-regeling die bij betalingsproblemen ruimte biedt om de woonlasten beheersbaar te houden en gedwongen verkoop te voorkomen. Lees meer →
- Woonquote
- Het deel van het toetsinkomen dat aan woonlasten mag worden besteed; basis voor de maximale hypotheek volgens de leennormen. Lees meer →
- Woonrecht
- Het recht om (voorlopig) in de woning te blijven wonen tijdens of na de scheiding. Lees meer →
- WOZ-waarde
- Jaarlijks door de gemeente vastgestelde waarde van de woning; een referentie die achterloopt op de marktwaarde. Lees meer →
Onafhankelijk advies
Een begrip onduidelijk in uw situatie?
Een AFM-adviseur legt rustig uit wat een term concreet voor u betekent, vrijblijvend en vertrouwelijk.
Plan een vrijblijvend gesprek
Vertrouwelijk · Vrijblijvend · Snel persoonlijk contact