Begrippenlijst
Begrippenlijst: scheiding, woning en hypotheek
De belangrijkste termen rond hypotheek en eigen woning bij scheiding, in heldere taal uitgelegd. Klik door voor de volledige uitleg per onderwerp.
- Aflossingsvrije hypotheek
- Hypotheekvorm waarbij u tijdens de looptijd niet aflost. Renteaftrek is alleen mogelijk via het overgangsrecht voor leningen van vóór 2013. Lees meer →
- Akte van verdeling
- Notariële akte waarin de verdeling van de woning en de eigendomsoverdracht juridisch worden vastgelegd en in het Kadaster ingeschreven. Lees meer →
- Beheertoets
- Toets die NHG bij relatiebeëindiging kan toepassen in plaats van de gewone acceptatietoets, om te beoordelen of een partner de woonlasten kan blijven dragen. Lees meer →
- Beleggingsleer
- Sinds 2012 geldende regel (art. 1:87 BW) waarbij een vergoedingsrecht meebeweegt met de waardeontwikkeling van het bezit, in plaats van het nominale inlegbedrag. Lees meer →
- Beperkte gemeenschap van goederen
- Standaardregime voor huwelijken vanaf 2018: alleen wat tijdens het huwelijk samen is opgebouwd, valt in de gemeenschap. Voorhuwelijks bezit blijft privé. Lees meer →
- Bijleenregeling
- Fiscale regeling die u verplicht om bij een nieuwe woning uw eigenwoningreserve in te zetten, op straffe van verlies van renteaftrek over dat deel. Lees meer →
- Birdnesting
- Co-ouderschapsvorm waarbij de kinderen in de woning blijven en de ouders elkaar afwisselen. Lees meer →
- BKR-registratie
- Registratie van uw lopende kredieten en eventuele achterstanden bij het Bureau Krediet Registratie, die de bank meeweegt bij een hypotheekaanvraag. Lees meer →
- Boeterente
- Vergoeding die de bank kan rekenen bij vervroegd aflossen van een rentevaste hypotheek als uw contractrente hoger is dan de actuele rente. Lees meer →
- Co-ouderschap
- Regeling waarbij beide ouders na scheiding ongeveer gelijk de zorg en opvoeding van de kinderen delen. Lees meer →
- Echtscheidingsconvenant
- Document met de afspraken tussen ex-partners over onder meer de woning, alimentatie en financiën. Het bindt elkaar, maar niet de geldverstrekker. Lees meer →
- Eigenwoningforfait
- Fictieve bijtelling bij uw inkomen op basis van de WOZ-waarde van uw eigen woning, in box 1. Lees meer →
- Eigenwoningregeling
- Het geheel van fiscale regels rond de eigen woning in box 1, waaronder renteaftrek, eigenwoningforfait en de scheidingsregeling. Lees meer →
- Eigenwoningreserve
- Fiscaal saldo bij verkoop of verdeling met overwaarde, dat de maximale eigenwoningschuld voor een volgende woning kan verlagen. Het is geen verplichting om het geld daadwerkelijk in te leggen. Lees meer →
- Eigenwoningschuld
- Het deel van uw hypotheek dat fiscaal als eigenwoningschuld kwalificeert en waarover renteaftrek mogelijk is. Lees meer →
- Gemeenschap van goederen
- Huwelijksregime waarbij bezittingen en schulden (deels) gemeenschappelijk zijn. Zonder huwelijkse voorwaarden was de wettelijke hoofdregel vóór 2018 algeheel; voor vanaf 2018 gesloten huwelijken beperkt. Lees meer →
- Geregistreerd partnerschap
- Officiële relatievorm met grotendeels dezelfde rechten en regels als een huwelijk, ook voor de woning en hypotheek. Lees meer →
- Hoofdelijke aansprakelijkheid
- Situatie waarin elke partner volledig aansprakelijk is voor de hele gezamenlijke hypotheekschuld, totdat ontslag wordt verleend. Lees meer →
- Huwelijkse voorwaarden
- Notariële akte die afwijkt van de standaard gemeenschap van goederen en vastlegt wat van wie is en hoe wordt verrekend. Lees meer →
- Hypotheekakte
- Notariële akte waarin de hypotheek als zekerheidsrecht van de bank op de woning wordt gevestigd of gewijzigd. Lees meer →
- Hypotheekrenteaftrek
- Fiscale aftrek van de betaalde rente over de eigenwoningschuld in box 1, onder voorwaarden van de eigenwoningregeling. Lees meer →
- Inkomensverklaring (ondernemer)
- Verklaring van een deskundige over het toetsinkomen van een zelfstandige, soms gebruikt bij een kortere ondernemershistorie. Lees meer →
- Kinderalimentatie
- Bijdrage in de kosten van de kinderen. Fiscaal neutraal: niet aftrekbaar voor de betaler, niet belast voor de ontvanger. Lees meer →
- Koude uitsluiting
- Vorm van huwelijkse voorwaarden die elke gemeenschap van goederen uitsluit; ieder houdt het eigen vermogen. Lees meer →
- Leennormen
- Jaarlijks vastgestelde normen (mede op basis van NIBUD-advies) die bepalen hoeveel u maximaal kunt lenen, afhankelijk van inkomen en rente. Lees meer →
- Marktwaarde
- De waarde die de woning op dit moment zou opbrengen, doorgaans bepaald door een taxateur of makelaar. Lees meer →
- Medehuurderschap
- Status die recht geeft om als huurder in een huurwoning te blijven. Echtgenoten zijn van rechtswege medehuurder, samenwoners niet automatisch. Lees meer →
- Mediation
- Begeleiding door een neutrale derde die ex-partners helpt samen tot afspraken te komen, vastgelegd in een convenant. Lees meer →
- Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
- Garantieregeling die bij scheiding kan helpen via de beheertoets, de woonlastenfaciliteit en kwijtschelding van een restschuld bij gedwongen verkoop. Lees meer →
- Notariskosten
- Kosten voor de notariële akten (akte van verdeling, hypotheekakte) en de kadastrale inschrijving. Tarieven zijn vrij; vraag een offerte. Lees meer →
- Onderwaarde
- Situatie waarin de hypotheek hoger is dan de woningwaarde — de woning staat 'onder water'. Bij verkoop ontstaat dan een restschuld. Lees meer →
- Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA)
- Formele vrijstelling door de geldverstrekker van de vertrekkende partner uit de verplichtingen op de gezamenlijke hypotheek. Lees meer →
- Ouderschapsplan
- Verplicht plan bij minderjarige kinderen met afspraken over zorg, opvoeding en — vaak — het wonen. Lees meer →
- Overbruggingshypotheek
- Tijdelijke lening waarmee u de overwaarde van uw huidige woning vooruit gebruikt voor de aankoop van een nieuwe woning. Lees meer →
- Overdrachtsbelasting
- Belasting bij verkrijging van een woning (2% voor een eigen woning als hoofdverblijf). Bij verdeling na scheiding geldt vaak een vrijstelling. Lees meer →
- Overgangsrecht hypotheek
- Regels die de fiscale behandeling van vóór 2013 afgesloten hypotheken (zoals aflossingsvrij) onder voorwaarden in stand houden. Lees meer →
- Oversluiten
- Een bestaande hypotheek vervangen door een nieuwe, bij dezelfde of een andere geldverstrekker, vaak om een lagere rente of betere voorwaarden. Lees meer →
- Overwaarde
- Het positieve verschil tussen de woningwaarde en de openstaande hypotheek, dat bij scheiding wordt verdeeld. Lees meer →
- Partneralimentatie
- Bijdrage in het levensonderhoud van de ex-partner. Aftrekbaar voor de betaler, belast voor de ontvanger. Duur: helft van de huwelijksduur, max. 5 jaar (met uitzonderingen). Lees meer →
- Peildatum
- De datum waarop de woningwaarde voor de verdeling wordt bepaald. Leg deze vast in het convenant om discussie te voorkomen. Lees meer →
- Restschuld
- Schuld die overblijft als de woning minder waard is dan de hypotheek. Wordt verdeeld; NHG kan deze onder voorwaarden kwijtschelden. Lees meer →
- Samenlevingscontract
- Notariële overeenkomst tussen samenwoners die afspraken over bezit en kosten vastlegt; geeft niet automatisch dezelfde rechten als een huwelijk. Lees meer →
- Scheidingsregeling
- Fiscale regeling waardoor renteaftrek voor de vertrekkende eigenaar nog maximaal twee jaar mogelijk is, zolang de ex de woning als hoofdverblijf gebruikt en aan de overige voorwaarden is voldaan. Lees meer →
- Taxatiewaarde
- De door een taxateur vastgestelde waarde van de woning. Vraag de bank welke taxatie of waardering zij bij uw aanvraag accepteert. Lees meer →
- Toetsinkomen
- Het inkomen dat de bank gebruikt om uw leencapaciteit te bepalen, inclusief eventuele ontvangen partneralimentatie. Lees meer →
- Uitkoopsom
- Het bedrag dat u uw ex-partner betaalt voor diens aandeel in de overwaarde om de woning over te nemen. Lees meer →
- Uitkoopwaarde
- De berekende waarde van het aandeel dat u uitkoopt; te schatten met de uitkoopwaardecalculator. Lees meer →
- Vergoedingsrecht
- Aanspraak die ontstaat als privévermogen wordt gebruikt voor gemeenschappelijk bezit; de hoogte volgt sinds 2012 de beleggingsleer. Lees meer →
- Verhuisregeling
- Fiscale regeling waardoor een te koop staande voormalige eigen woning nog enige tijd (jaar van verhuizing + 3 jaar) als eigen woning geldt. Lees meer →
- Verrekenbeding
- Beding in huwelijkse voorwaarden om vermogen periodiek of bij einde huwelijk te verrekenen. Niet-uitvoeren kan bij scheiding leiden tot alsnog verrekenen. Lees meer →
- Voorlopige voorzieningen
- Tijdelijke maatregelen die de rechter tijdens de scheidingsprocedure kan treffen, bijvoorbeeld over wie voorlopig in de woning blijft. Lees meer →
- Vrijstelling overdrachtsbelasting
- Vrijstelling bij verdeling van de woning: volledig voor (ex-)echtgenoten uit een gemeenschap, en voor samenwoners bij een eigendomsverhouding van 40–60%. Lees meer →
- Woonlastenfaciliteit
- NHG-regeling die bij betalingsproblemen ruimte biedt om de woonlasten beheersbaar te houden en gedwongen verkoop te voorkomen. Lees meer →
- Woonquote
- Het deel van het toetsinkomen dat aan woonlasten mag worden besteed; basis voor de maximale hypotheek volgens de leennormen. Lees meer →
- Woonrecht
- Het recht om (voorlopig) in de woning te blijven wonen tijdens of na de scheiding. Lees meer →
- WOZ-waarde
- Jaarlijks door de gemeente vastgestelde waarde van de woning; een referentie die achterloopt op de marktwaarde. Lees meer →
Advies via een partner
Een begrip onduidelijk in uw situatie?
Een hypotheekadviseur legt rustig uit wat een term concreet voor u betekent, vrijblijvend en vertrouwelijk.
Bekijk de adviesroute
Commerciële verwijzing · Wij kunnen een vergoeding ontvangen