Een gezamenlijke hypotheek kent een juridische eigenschap die bij scheiding ineens zwaar weegt: hoofdelijke aansprakelijkheid. Beide partners zijn ieder voor de volledige schuld aansprakelijk — niet ieder voor de helft. Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 6, art. 6:6 e.v. (hoofdelijke aansprakelijkheid), geraadpleegd juni 2026 Betaalt de een niet, dan mag de bank het hele bedrag bij de ander opeisen. Wil één partner de woning houden, dan moet de ander dus formeel worden ontslagen uit die aansprakelijkheid. Dat heet ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid, in de praktijk afgekort tot OHA.
Het OHA is geen administratieve formaliteit maar het juridische hart van elke overname van de hypotheek. Deze pagina legt uit hoe de aanvraag werkt, wat de bank beoordeelt, hoe lang het duurt, wat het kost en wat u kunt doen als de bank niet meewerkt.
Drie documenten, drie verschillende functies
| Document | Wat het regelt | Apart controleren |
|---|---|---|
| Convenant of verdelingsafspraken | Afspraken tussen u en uw ex over woning, betaling en verdeling | Of de bank de financiering accepteert |
| Schriftelijk ontslag van de bank | Beëindiging van aansprakelijkheid volgens de bankvoorwaarden | Ingangsdatum en nog te vervullen voorwaarden |
| Notariële akte van verdeling | Overdracht van eigendom en vastlegging van de verdeling | Afstemming met bankbesluit, betaling en hypotheekakte |
De geldverstrekker beoordeelt het ontslag. De notaris verzorgt de juridische verdeling. Een akkoord over de uitkoopsom vervangt geen van beide stappen. Bron: ABN AMRO Intermediair — Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (beleid van deze bank), geraadpleegd oktober 2026 Bron: Notaris.nl — Een huis kopen met uw partner: afspraken over eigendom en inbreng, geraadpleegd oktober 2026
Waarom het convenant niet genoeg is
Een misvatting bij scheiding met een koopwoning: ‘we hebben in het convenant afgesproken wie de hypotheek betaalt, dus de ander is eraf’. Dat klopt niet. Het convenant bindt u onderling, maar niet de geldverstrekker. De bank was geen partij bij uw afspraken en hoeft zich er niets van aan te trekken. Tot het OHA formeel is verleend, blijven beide partners aansprakelijk voor de hele hypotheek, ongeacht wat er op papier staat en ongeacht wie er feitelijk woont.
Wat het OHA voor ieder van u betekent
- Voor de blijver: stem de voortzetting van de hypotheek op uw naam af met de eigendomsoverdracht via de akte van verdeling — hypotheekschuld en eigendom zijn afzonderlijke zaken. Controleer beide besluiten.
- Voor de vertrekker: zolang de oude hypotheek mede op uw naam staat, is die aansprakelijkheid relevant bij een aanvraag voor een nieuwe hypotheek. Vraag de nieuwe geldverstrekker hoe deze verplichting wordt meegenomen. Ook blijft u risico lopen op achterstanden.
Wat de bank beoordeelt
De kern van de OHA-beoordeling is een inkomenstoets: kan de blijvende partner de hypotheek alleen dragen? De bank kijkt daarbij naar:
| Onderdeel | Waar de bank op let |
|---|---|
| Inkomen | Vast inkomen, dienstverband of ondernemersinkomen; toetsing volgens de actuele leennormen |
| Alimentatie | Ontvangen partneralimentatie kan meetellen als inkomen; te betalen alimentatie drukt de leenruimte |
| Lopende kredieten | BKR-registraties: leningen, doorlopende kredieten en eventuele achterstandscoderingen |
| De lening zelf | Hoogte ten opzichte van de woningwaarde (LTV); bij verhoging is een taxatie vereist |
| NHG | Bij een NHG-hypotheek kan de ruimere beheertoets gelden in plaats van de acceptatietoets |
Heeft uw hypotheek NHG, lees dan zeker NHG bij scheiding: de beheertoets kan het verschil maken als de standaard norm net niet wordt gehaald.
Een beheertoets is iets anders dan betalingshulp. NHG vermeldt dat Woningbehoud-tools bij dreigende betalingsproblemen niet bedoeld zijn om ontslag uit aansprakelijkheid te realiseren. Bron: NHG — Wanneer kan ik Woningbehoud-tools inzetten?, geraadpleegd oktober 2026
Uw dossier: wie regelt welk onderdeel?
| Wie | Besluit of controle | Neem mee |
|---|---|---|
| U en uw ex-partner | Woonwens, waarde, verdeling en betaling afspreken | Eigendomsakte, relatievoorwaarden, afspraken over eigen inbreng en conceptconvenant |
| Adviseur en geldverstrekker | Inkomen, totale financiering en ontslag uit aansprakelijkheid beoordelen | Hypotheekoverzicht per leningdeel, inkomensstukken, alimentatie, schulden en gevraagde waardebepaling |
| Notaris | Juridische verdeling, eventuele verrekeningen en eigendomsoverdracht verzorgen | Afspraken over verdeling en betaling, stukken van de bank en bestaande akten |
Dit is een voorbereiding, geen universele documentenlijst. Vraag uw geldverstrekker en notaris welke stukken zij in uw geval nodig hebben. Een akkoord over de uitkoopsom vervangt het bankbesluit niet. Bron: ABN AMRO Intermediair — Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid (beleid van deze bank), geraadpleegd oktober 2026 Bron: Notaris.nl — Een huis kopen met uw partner: afspraken over eigendom en inbreng, geraadpleegd oktober 2026
Stuur deze stukken niet naar onze redactie. Bewaar uw berekening voor uzelf en deel documenten alleen via het afgesproken kanaal van uw adviseur.
Het aanvraagproces stap voor stap
- Bepaal wie blijft: U spreekt af wie de woning en de hypotheek overneemt en legt dit vast in het convenant of de vaststellingsovereenkomst.
- Verzamel het dossier: Loonstroken, werkgeversverklaring of jaarcijfers, alimentatieafspraken, het convenant en bij een verhoging een taxatierapport.
- Vraag het OHA aan bij de geldverstrekker: De blijvende partner dient, doorgaans via een adviseur, de aanvraag tot ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid in.
- Inkomenstoets door de bank: De bank beoordeelt of de blijvende partner de lening verantwoord kan voortzetten. Vraag welk beoordelingskader geldt en welke onderbouwing nodig is.
- Akkoord en notariële vastlegging: Stem bankvoorwaarden en ingangsdatum af met de notariële eigendomsoverdracht. Bewaar het schriftelijke ontslag en de akte van verdeling.
De volgorde luistert nauw. Wie eerst het convenant tekent en daarna pas bij de bank aanklopt, kan bedrogen uitkomen: blijkt de overname financieel niet haalbaar, dan moeten de afspraken over de woning opnieuw worden opengebroken. Laat de haalbaarheid daarom toetsen voordat u definitief tekent.
Doorlooptijd en kosten
Vraag bank, adviseur en notaris naar hun planning. Die hangt af van het dossier en de benodigde werkzaamheden. Vraag ook welke kosten gelden wanneer overname niet doorgaat. De kostenposten: advieskosten, notariskosten, eventueel taxatiekosten en bij sommige geldverstrekkers administratiekosten. Een volledig overzicht van alle kosten rond de woning vindt u bij kosten scheiding met koophuis.
Wat als de bank niet meewerkt?
Vraag eerst waarom de bank afwijst: ontbreken stukken, is de financiering te hoog of past de aanvraag niet binnen de voorwaarden? Bespreek daarna passende alternatieven:
- Een andere financieringsopzet — bijvoorbeeld eigen geld of een afgesproken verrekening. Uitgestelde betaling blijft een verplichting die u aan de bank moet melden. Een lagere uitkoopsom vereist instemming en fiscale beoordeling. Bron: Belastingdienst — De een koopt de ander uit, geraadpleegd september 2026
- Inkomen aantoonbaar maken — vastgelegde partneralimentatie kan als inkomen meetellen; een vast neveninkomen of een recente salarisstap helpt ook.
- Een andere geldverstrekker — het acceptatiebeleid verschilt. Oversluiten naar een andere bank kan een oplossing zijn, al spelen dan boeterente en nieuwe voorwaarden mee.
- De NHG-beheertoets — bij een NHG-hypotheek kan deze ruimere toets uitkomst bieden.
- Alsnog verkopen — lukt geen van bovenstaande, dan is samen verkopen vaak beter dan jarenlang financieel aan elkaar vast blijven zitten.
Vergeet de fiscale kant niet
Het OHA en de eigendomsoverdracht raken ook uw belastingaangifte: de hypotheekrenteaftrek verschuift, er kan een eigenwoningreserve ontstaan voor de vertrekker. Laat daarnaast controleren of bij uw wijze van verkrijging sprake is van overdrachtsbelasting. Het complete fiscale plaatje staat bij fiscale gevolgen scheiding en eigen woning.