Een gezamenlijke hypotheek kent een juridische eigenschap die bij scheiding ineens zwaar weegt: hoofdelijke aansprakelijkheid. Beide partners zijn ieder voor de volledige schuld aansprakelijk — niet ieder voor de helft. Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 6, art. 6:6 e.v. (hoofdelijke aansprakelijkheid), geraadpleegd juni 2026 Betaalt de een niet, dan mag de bank het hele bedrag bij de ander opeisen. Wil één partner de woning houden, dan moet de ander dus formeel worden ontslagen uit die aansprakelijkheid. Dat heet ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid, in de praktijk afgekort tot OHA.
Het OHA is geen administratieve formaliteit maar het juridische hart van elke overname van de hypotheek. Deze pagina legt uit hoe de aanvraag werkt, wat de bank beoordeelt, hoe lang het duurt, wat het kost en wat u kunt doen als de bank niet meewerkt.
Waarom het convenant niet genoeg is
De meest gemaakte — en duurste — misvatting bij scheiding met een koopwoning: ‘we hebben in het convenant afgesproken wie de hypotheek betaalt, dus de ander is eraf’. Dat klopt niet. Het convenant bindt u onderling, maar niet de geldverstrekker. De bank was geen partij bij uw afspraken en hoeft zich er niets van aan te trekken. Tot het OHA formeel is verleend, blijven beide partners aansprakelijk voor de hele hypotheek, ongeacht wat er op papier staat en ongeacht wie er feitelijk woont.
Wat het OHA voor ieder van u betekent
- Voor de blijver: pas met het OHA kan de hypotheek volledig op één naam en bent u — samen met de eigendomsoverdracht via de akte van verdeling — echt alleen eigenaar. Tot die tijd houdt uw ex-partner formeel zeggenschap en aanspraak.
- Voor de vertrekker: zolang de oude hypotheek mede op uw naam staat, telt die volledig mee als financiële verplichting. Uw leencapaciteit voor een nieuwe hypotheek is dan vrijwel nihil. Ook blijft u risico lopen op achterstanden die u niet zelf veroorzaakt.
Wat de bank beoordeelt
De kern van de OHA-beoordeling is een inkomenstoets: kan de blijvende partner de hypotheek alleen dragen? De bank kijkt daarbij naar:
| Onderdeel | Waar de bank op let |
|---|---|
| Inkomen | Vast inkomen, dienstverband of ondernemersinkomen; toetsing volgens de actuele leennormen |
| Alimentatie | Ontvangen partneralimentatie kan meetellen als inkomen; te betalen alimentatie drukt de leenruimte |
| Lopende kredieten | BKR-registraties: leningen, doorlopende kredieten en eventuele achterstandscoderingen |
| De lening zelf | Hoogte ten opzichte van de woningwaarde (LTV); bij verhoging is een taxatie vereist |
| NHG | Bij een NHG-hypotheek kan de ruimere beheertoets gelden in plaats van de acceptatietoets |
Heeft uw hypotheek NHG, lees dan zeker NHG bij scheiding: de beheertoets kan het verschil maken als de standaard norm net niet wordt gehaald.
Het aanvraagproces stap voor stap
- Bepaal wie blijft: U spreekt af wie de woning en de hypotheek overneemt en legt dit vast in het convenant of de vaststellingsovereenkomst.
- Verzamel het dossier: Loonstroken, werkgeversverklaring of jaarcijfers, alimentatieafspraken, het convenant en bij een verhoging een taxatierapport.
- Vraag het OHA aan bij de geldverstrekker: De blijvende partner dient, doorgaans via een adviseur, de aanvraag tot ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid in.
- Inkomenstoets door de bank: De bank toetst of de blijvende partner de hypotheek alleen kan dragen volgens de leennormen of, bij NHG, de beheertoets.
- Akkoord en notariële vastlegging: Bij akkoord legt de notaris het ontslag en de eigendomsoverdracht vast in de akte van verdeling; het Kadaster wordt bijgewerkt.
De volgorde luistert nauw. Wie eerst het convenant tekent en daarna pas bij de bank aanklopt, kan bedrogen uitkomen: blijkt de overname financieel niet haalbaar, dan moeten de afspraken over de woning opnieuw worden opengebroken. Laat de haalbaarheid daarom toetsen voordat u definitief tekent.
Doorlooptijd en kosten
Er is geen wettelijke termijn voor een OHA-aanvraag. In de praktijk duurt het traject doorgaans enkele weken tot enkele maanden: de bank moet het dossier beoordelen, er is vaak een taxatie nodig en de notaris moet de akte van verdeling voorbereiden. De kostenposten: advieskosten, notariskosten, eventueel taxatiekosten en bij sommige geldverstrekkers administratiekosten. Een volledig overzicht van alle kosten rond de woning vindt u bij kosten scheiding met koophuis.
Wat als de bank niet meewerkt?
Een afwijzing betekent dat de blijvende partner de toets niet haalt. Dat is een tegenslag, geen eindstation. De routes die adviseurs in de praktijk verkennen:
- De uitkoopsom verlagen of spreiden — een lagere verhoging betekent een lichtere toets. Soms is een gedeeltelijke verrekening buiten de hypotheek om mogelijk (bijvoorbeeld via spaargeld of de verdeling van andere bezittingen).
- Inkomen aantoonbaar maken — vastgelegde partneralimentatie kan als inkomen meetellen; een vast neveninkomen of een recente salarisstap helpt ook.
- Een andere geldverstrekker — het acceptatiebeleid verschilt. Oversluiten naar een andere bank kan een oplossing zijn, al spelen dan boeterente en nieuwe voorwaarden mee.
- De NHG-beheertoets — bij een NHG-hypotheek kan deze ruimere toets uitkomst bieden.
- Alsnog verkopen — lukt geen van bovenstaande, dan is samen verkopen vaak beter dan jarenlang financieel aan elkaar vast blijven zitten.
Vergeet de fiscale kant niet
Het OHA en de eigendomsoverdracht raken ook uw belastingaangifte: de hypotheekrenteaftrek verschuift, er kan een eigenwoningreserve ontstaan voor de vertrekker en bij de verdeling geldt meestal een vrijstelling van overdrachtsbelasting. Het complete fiscale plaatje staat bij fiscale gevolgen scheiding en eigen woning.