Woont u samen zonder samenlevingscontract en gaat u uit elkaar met een koophuis? Dan is uw juridische positie wezenlijk anders dan bij gehuwden of bij samenwoners mét contract. Het Kadaster, wie als eigenaar staat ingeschreven, is leidend.
Het Kadaster bepaalt
Zonder contract geldt: ieder houdt wat op naam staat. Staat het huis op beide namen, dan bent u beiden eigenaar in de verhouding uit de eigendomsakte (vaak 50/50) en verdeelt u de overwaarde naar die verhouding. Staat het op één naam, dan is die persoon juridisch volledig eigenaar, ook als de ander jarenlang meebetaalde.
Verdeling naar inbreng en vergoedingsclaim
Heeft u meebetaald aan een woning die niet (volledig) op uw naam staat, dan kan een vergoedingsclaim ontstaan. Net als bij gehuwden geldt de beleggingsleer: de claim beweegt mee met de waardeontwikkeling. Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 1, art. 1:87 (vergoedingsrecht, beleggingsleer), geraadpleegd juni 2026Zonder schriftelijke afspraken is zo'n claim echter lastig hard te maken, bewijs is doorslaggevend.
Overdrachtsbelasting bij uitkopen
Wilt u de woning overnemen, dan geldt voor samenwoners een vrijstelling van overdrachtsbelasting mits u samenwoonde en de eigendomsverhouding tussen 40% en 60% lag. Bron: Wet op belastingen van rechtsverkeer, art. 15 (vrijstellingen overdrachtsbelasting), geraadpleegd juni 2026 Check uw situatie met de overdrachtsbelasting-tool.
Verzamel bewijs
- Bankafschriften van uw hypotheek- en aankoopbijdragen.
- Bewijs van investeringen in verbouwing of onderhoud.
- Berichten waaruit een gezamenlijke intentie blijkt.
Wat als het huis op beide namen staat?
Dan verloopt de verdeling rekenkundig als bij gehuwden: bepaal de waarde, bereken de overwaarde, en kies tussen uitkopen of verkopen. Het verschil zit in de juridische context, niet in de som. Heeft u wél een contract? Lees dan samenlevingscontract en hypotheek.