Voordat u de overwaarde kunt verdelen of een uitkoopsom kunt berekenen, moet de woningwaarde vaststaan. Klinkt eenvoudig, maar er zijn drie verschillende ‘waardes’ die door elkaar worden gebruikt — en het verschil ertussen kan bij een uitkoop zomaar tienduizenden euro's bedragen. We zetten ze op een rij en laten met een voorbeeld zien waarom de keuze zo bepalend is.
Drie soorten waarde
| Soort | Wie bepaalt | Rol bij scheiding |
|---|---|---|
| WOZ-waarde | De gemeente, jaarlijks (peildatum 1 jan. voorgaand jaar) | Referentie; loopt achter op de markt |
| Marktwaarde | De markt / een makelaar | Wat de woning nu zou opbrengen |
| Taxatiewaarde | Een onafhankelijke, gevalideerde taxateur | Vereist door de bank bij hypotheekwijziging |
De WOZ-waarde is handig als gratis vertrekpunt, maar loopt per definitie achter: de peildatum ligt op 1 januari van het voorgaande jaar. De marktwaarde is actueel, en de taxatiewaarde is de door een gevalideerde taxateur onderbouwde marktwaarde die de bank accepteert.
Waarom de keuze duizenden euro's scheelt
Bij een uitkoop rekent u met de overwaarde: woningwaarde minus openstaande hypotheek. Omdat de hypotheek vaststaat, werkt elk verschil in woningwaarde volledig door in de overwaarde — en dus in de uitkoopsom. Onderstaand voorbeeld laat dat zien.
De peildatum: minstens zo belangrijk
Naast de waarde zelf telt de peildatum: de datum waarop de waarde wordt bepaald. In een stijgende of dalende markt maakt dat veel uit. Spreek samen een peildatum af — vaak de taxatiedatum of de datum van feitelijke verdeling — en leg die vast in het convenant. Zonder afgesproken peildatum ontstaat er discussie zodra de markt beweegt.
Een geschil over de waarde oplossen
Bent u het niet eens over de waarde, dan helpen drie beproefde stappen:
- Samen één onafhankelijke, gevalideerde taxateur aanwijzen wiens uitkomst u beiden accepteert.
- Ieder een taxateur laten taxeren en het gemiddelde van beide waardes nemen.
- Het geschil in mediation oplossen als het breder speelt.
Wacht hier niet te lang mee: de hypotheeklasten lopen ondertussen door en de markt kan verschuiven, waardoor u opnieuw moet taxeren.
Van waarde naar verdeling
Zodra de waarde vaststaat, kunt u de overwaarde verdelen. Gebruik de overwaarde-verdelen-calculator, of lees over een mogelijke restschuld als de woning onder water staat. Wilt u blijven wonen, dan is de volgende stap de uitkoop van uw ex-partner.